रविवार, १२ सप्टेंबर, २०१०

गणेश उत्सव-एक कावा


दोन दिवस झाले पुण्यात गणेश उत्सवाची सगळीकडे धुमधाम चालु आहे. जिकडे तिकडे लोकं गणपतीच्या मुर्त्या घेऊन जाताना दिसतायेत. गल्लो-गल्लीतील मंडळानी सार्वजनिक गणपती स्थापन करुन ध्वनी प्रदुषण करायला सुरुवात केली आहे. ऊभा महाराष्ट्र हा सण साजरा करतोय. सर्व स्थरातून गणेशाला विद्येची व बुद्धीची देवता म्हणुन पुजण्याचा महाकाय असा कार्यक्रम चालू झाला. या कार्यक्रमामूळे होणारी लोकांची गैरसोय हा वेगळा विषय आहे. या उत्सवानी लोकांच्या नाकी नऊ आणून ठेवले तरी हिंदूवादी लोकाना याचं काही देणं घेणं नाही.
गणेश उत्सवाचा ईतिहास:
गणेश उत्सवाचा ईतिहास सगळ्य़ा जगाला माहित आहे. इंग्रजांच्या काळात देशवासी बांधवाना एकत्र आणण्यासाठी टिळकाना एक Plat Form ची गरज होती व त्यानी गणेश उत्सव साजरा करण्याचे ठरविले. हा धार्मिक platform वापरुन इंग्रजांविरुद्ध चळवळीला बळ देता येईल असा त्यांचा उद्देश होता म्हणे. असा इतिहासातील पुराव्यांचा कल आहे.
आता माझं मत
जर तसे असते तर मग इंग्रज गेल्या गेल्या हा उत्सव बंद व्हायला पाहिजे होता.  पण तिळकानी तशी केलीच नाही. म्हणजे गणेश उस्तव म्हणजे टिळकानी आपल्या जात बांधवांसाठी तयार केलेली राजगार हमी योजना होती.  स्वातंत्र्याच्या नावाखाली बामणांसाठी रोजगार मिळवुन देण्याचा हा एक हेतु होता व तसेच भारतातिल बहुजनांच्या डोक्यात हा गणेश घुसवून धार्मिक गुलामगिरी लादण्याची ही एक प्रोसेस होती. जी आज खरच तसा निकाल दाखवित आहे. आज सगळा बहुजन समाज गणपतीच्या आहारी गेला आहे. दारु व अफुची नशा एकवेळ सोडविता येईल पण टिळकानी जी नशा बहुजनाना लावुन दिली ती सहजासहजी सोडविता येणे शक्य नाही.
बरं भारतिय संविधानात धार्मिक उत्स्वाना स्थान आहे. भारतात हिंदु व्यतिरिक्त पारसी, जैन, बौद्ध, मुस्लिम व ख्रिश्चन समाज मोठ्या प्रमाणात राहतो. या समाजातील लोकंपण सण साजरे करतात. वरिल सगळ्या धर्मात सुद्धा धार्मिक उत्सव आहेत. पण हा समाज धार्मिक उत्सव साजरा करताना इतर लोकाना त्रास होणार नाही याची काळजी घेतो. उत्सव साजरा करताना जबाबदारी न विसरता नियमाचे उल्लंघन न करता सगळे उत्सव शिस्तीत व लोकांच्या स्वातंत्र्याला गदा न पोहचविता पार पाडतो. भारतातीलच काय जगातील सर्व समाजात आपले सणं साजरा करताना इतराना त्रास होणार नाही याची दखल घेण्याची मानसिकतात, नितमत्ता दिसून येते. याच्या अगदी उलट हिंदू मात्र नितीमत्तेला धाब्यावर बसवून उस्तव साजरा करतो. यांचा उत्सव हा उद्दामपणाचा प्रतिबिंब असतो. गणेश चतुर्थीला गल्लो गल्ली स्टेज ठोकुन रस्ते अडविले जातात. येणा-या जाणा-यांची गैरसोय केली जाते. आणि १० दिवस नुसता धिंगाणा चालु असतो. या टागरपणामूळे कित्येक गणेशमंडळांविरुद्ध दर वर्षी गुन्हे दाखल होतात. हिंदू सणांच्या व्यतिरिक्त कुठल्याच सणाला असा गालबोट लगत नाही. सर्वात जास्त पोलिस केसेस नोंदविल्या जातात ते हिंदूच्या सणानाच, त्यातल्या त्यात या बाबतीत गणपतीचा मान सर्वात मोठा. गणपती उत्सवात सर्वात जास्त तक्रारी दाखल होतात व वेळ प्रसंगी पोलिसांचा सौम्य, तरी कधी तीव्र असा लाठीमारही होतो. एकंदरीत या सर्व घटनांचा आढावा घेतल्यास गणेश उत्सव कसा असंवेदनशील व उद्दामपनाचा प्रतिध्वनी आहे हे सिद्ध होते.
वरुन गणेश कोण तर बुद्धिचा देवता म्हणे।
पण या देवतेनी दलिताना शिक्षणाची सोय दिली का ? त्या साठी इंग्रजाना यावं लागलं. तोवर हा देवता कुठे होता ?
आणि इंग्रज आले नसते तर आजही शिक्षण हे फक्त बामणांसाठीच आरक्षीत असतं. हजारो वर्ष शिक्षण बामणांसाठी राखुन ठेवण्यात हातभार लावणारा हा गणेश किंवा दलिताना शिक्षणांपासुन वंचित ठेवणारा गणपती बामणेत्तरांचा देव आहे का? अजिबात नाही. तो देव आहे बामणांचा, कारण गणेशाच्या कृपेने फक्त बामणाना शिक्षणाची सोय व्हायची अन आजही होते. अशा गणेशाला टिळकानी अगदी शिताफिने बहुजानांच्या गळ्यात मारलं. भोळी जनता गणेशाला देव मानून पूजू लागली व आज ती प्रथा काटेकोर पणे पाळली जात आहे. हे खरच महाराष्ट्राचं दुर्दैव आहे.

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा