शनिवार, २७ एप्रिल, २०१३

इंग्लडमधील जातीयवाद

Jo Swinson (The Equalities Minister)
भारतीय हिंदू कितिही शिकला अन जगाच्या कोणत्याही कोप-यात गेला तरी तो जातीयवाद सोड्णार नाही हे परत एकदा सिद्ध झाले. साहेबांच्या देशात वर्षानुवर्षे राहणा-या हिंदूनी जातीयवादाचा ईतका कळस गाठला की उच्च वर्णीयांच्या ढुंगणावर लाथ घालत तिथल्या संसदेनी जातीयवाद प्रतिबंधक कायदा पास केला. ही खरतर हिंदू व सर्व भारतीयांची लाज काढणारी घटना आहे. हिंदू धर्म हा मानवी समाजाला मिळालेला अभिशाप आहे जो समस्त हिंदू नष्ट झाल्याशिवाय नष्ट होणे अशक्य वाटते. बाबासाहेबानी जातीयवादाच्या विरोधात मोठा लढा उभारुन या देशाला हिंदूच्या जातीयवादातून मुक्त करण्यासाचा प्रयत्न केला. पण हिंदू काही दाद देईना... शेवटी धर्मांतर करत ईथे बौद्ध धम्म रुजवून या देशाची गेलेली अब्रु वाचवण्याचा प्रयत्न झाला. पण हिंदू काही सुधरेणा... त्या नंतरही ईथे अनेक घटना ज्या निव्वड जातीयवादातून नि वर्चस्ववादातून घडल्या होत्या. अन त्या घट्नानी वेळॊवेळी मानवतेच्या कसोटीवर देशाची अब्रू घालवली होती. खैरलांजी, घाटकोपर हत्याकांड ते अगदी काल परवा नगरमध्ये जातीयवादातून केलेल्या कत्तली... असे अनेक उदाहरण आहेत. पण ह्या झाल्या देशातल्या घटना व ईथला जातीयवाद. पण हा जातीयवाद चक्क सातासमुद्रापार गेल्याची बातमी वाचून मी तर हबकलोच... केवढा पातळयंत्रीपणा...!!! पोटापाण्यासाठी जगात स्थलांतर करताना इंग्लडमध्ये मोठ्या प्रमाणात राहू लागलेला हिंदू तिथेही जातीयवाद करुन देशाची अब्रू घालवित आहे.  धर्माचा संस्कार किती विखारी व समाजघातकी असू शकतो हे याचं धडधडीत उदाहरण आहे. जगातील इतर लोकं शिकून जुन्या अनिष्ठ प्रथाना मूठमाती देत प्रगती करत आहेत व ईतराना समान पातळीवर स्विकारत आहेत. हिंदू मात्र उलट दिशेनी प्रवास करतोय. त्याला हे सगळे आधुनिक सोयी हवेत पण जातीयवादही हवाय. ईतरना कमी लेखण्याची वृत्ती काही सुटेना. मग इंग्लडमध्येही सुरु झाला जातीयवाद. मग तू खालच्या जातीचा व मी वरचा जातीचा हे प्रकारे तिकडे हजारो मैल साहेबांच्या देशातही सुरु झाले. मग तिथे विरोध होणे क्रमप्राप्त होते. त्यातून संवर्ण हिंदू व दलित हिंदू यांच्यात खडाजंगी होऊ लागली. तिथे जातीयवाद उग्र रुप धारण करु लागलं अन त्याचा प्रतिध्वनी थेट गो-यांच्या संसदेत गुंजला.
२६ एप्रिल २०१३ च्या टाईम्स ऑफ इंडियाच्या बातमी नुसार इंग्लडमधील हिंदूची संख्या ८,१६,८३३/- एवढी आहे. हा आकडा २०११च्या जणगणनेचा आहे. म्हणजे आज त्यात आजून भर पडले असेलच. अन यात दलितांची संख्या साधारण ४,००,००० एवढी आहे. म्हणजे इंग्लडधील एकून हिंदूपैकी जवळपास ५०% हे दलित आहेत.
साहेबांच्या देशात गेले खरे पण जातीयवाद्यांची जातपात करण्याची खोड काही गेली नाही. हे सगळं सुरुवातीला कुणी फारसं मनावर घेतलं नाही कारण एवढ्या शिकल्या सवरल्या हिंदूना काय पडलं जातीयवाद करायचं? असा साधारण समज होता. पण हिंदू हा नालायका तो नालायकच असणार... तो शिकला काय अन सवरला का... तो जातीयवाद कधी सोडू शकणार नाही हे त्या गो-यासाहेबाना कुठे माहित होत? एकदा तालिबानी सुधरतील पण हिंदू मात्र जातीयवाद सोडणार नाही हे पक्क. हा दोन जातींचा व वर्णवर्चस्वाचा झगडा संसदेत पोहचावा एवढा उग्र बनत गेला तरी हिंदुना चेव आला नाही. केवढा तो माज!
हाऊस ऑफ लॉर्डस व हाऊस ऑफ कॉमन्स या दोन्ही सभागृहातील सदस्याना हा मोठा धक्का होता. सुरुवातीला तर हाऊस ऑफ लॉर्ड्सचे सदस्य यावर विश्वास ठेवायला तयारच नव्हते. शिकलेला व ते ही इंग्लडला राहणारा हिंदू जातीयवाद करेल हे त्यांना पट्तच नव्हतं. पण त्या नंतरच्या अनेक रिपोर्टस व पुरावे तपासल्यावर हाऊस ऑफ लॉर्डस खडबडून जागा झाला. गो-यांच्या देशात रुजत गेलेला जातीयवाद पाहून सगळे सदस्य थक्क झाले.  त्याच्यासाठी हा मोठा धक्का होता. आता मात्र या विखारी वृत्तीवर जालीम उपाययोजना करणे आवश्यक होते. अन Jo Swinson  (समता मंत्रीनी) शेवटी इंग्लडमधे जातीयवादावर बंदी घालण्याचा बील पास केल्याची घोषणा केली. दलितानी जल्लोष केला. आजच्या काळात ही वेळ यावी यापेक्षा वाईट काय असेल?  पण याही पेक्षा लाजिरवानी घटना म्हणजे जातीयवाद हवा म्हणून संवर्ण हिंदूद्वारा या बीलाचा निषेध करण्यात आला. आहे की नै कमाल? व्वा...रे... हिंदुनो मती मेली की काय तुमची? 
अनेक वेळा जातीयवादामूळे या देशाला मान शरमेने झुकवावी लागली अन काल परत एकदा भारताची मान साहेबांच्या देशात शरमेनी झूकली.

---------------
टाईम्सची बातमी खालील धाग्यावर वाचा
 Times Of India

टिप:- निनावी प्रतिक्रीया छापल्या जाणार नाहीत

मंगळवार, २३ एप्रिल, २०१३

विक्रम गोखले:- ताठ चेह-याचा अभिनेता.

विक्रम गोखलेला नुकताचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला उभ्या महाराष्ट्रातून त्याच्यावर शुभेच्छांचा वर्षाव झाला. वृत्तपत्रानी तर भरभरुन लिहलं अन पुढचे काही दिवस पुरवण्यांमधून त्यांची कारकिर्द उलगडणारे अनेक लेख आलेत. अनेक वर्षापासून ते या क्षेत्रात असल्यामुळे मी सुद्धा त्यांचे काही सिनेमे पाहिले आहेत. चेह-याचे हावभाव, डोळ्यातील भावना नि संवाद या तीन गोष्टी तीन वेगवेगळ्या दिशेनी सुसाट पळविण्यात त्यांचा हतखंडा असून एकमेकांत ताळमेळ कसे नसावे याचा उत्तम नमुना म्हणजे विक्रम गोखले. किंबहून अभिनय कसे नसावे हे सांगण्यासाठीच त्यांचा जन्म झाला असावा असे अधुन मधुन वाटून जाते. अन जेंव्हा वाचलो की त्याना चक्क राष्ट्रिय पुरस्कार........मी तर पार उडालोच. कसं काय बुवा? मी डोकं आपटून आपटून थकलो पण मला काही कळलं नाही. खरतर विक्रम गोखलेला अजिबात अभिनय येत नाही या गोष्टिवर माझा प्रचंड विश्वास आहे. का? कारण त्याचा चेहरा... चेहरा हा अभिनयाचा सर्वात प्रभावी माध्यम. चेह-यातून अनेक भाव व्यक्त केले जतात अन आपण रोज ते अगदी सामन्य संवादात सुद्धा करत असतो. पण गोखलेंच्या चेह-याला भावना व्यक्त न करण्याचा जणू शापच आहे. त्यांनी किती कूंथुन अभिनय केला तरी ते भाव काही चेह-यावर उमटत नाहीत.
ताठ चेहरा:
विक्रम गोखलेचा चेहरा ताठ/राठ असा तो चेहरा आहे. त्याना कुठलिही भुमिका द्या... तो चेहरा मात्र ताठच. मग त्या ताठ चेह-या पर्यंत येता येता अभिनय कुठे बुजून जातो ते कळतच नाही. टिकास फावडा धरुन तो चेहरा खोदून  काढला तरी अभिनय काही सापडायचा नाही. चेह-यावर अनेक भाव तरळायला हवेत ही अभिनयाची प्राथमिक अट व गरज. गोखलेंचा चेहरा हा दगडा सारखा असल्यामुळे अभिनयाची ती पिल्लं बिचारी पार कंसाने गरगर फिरवून कसं आपटलं तस गोखलेच्या चेह-यावर आपटले जातात अन तुकडे तुकडे होऊन फेकले जातात. मग उरतो तो राठ चेहरा... मी मात्र बिच्चारा बनून अभिनय शोधत बसतो. चेह-याच्या हालचाली वगैरे गोष्टी गोखलेच्या गावीच नाहीत. थोडक्यात चेह-यावर व्यक्तिरेखा उमटविण्याची पहिली अटच विक्रम गोखले पुर्ण करु शकत नाहीत. कारण त्यांच्या दगडा सारख्या चेह-यावर ते अभिनयाचे विविध रंग पार टिकतच नाहीत. सटासट घसरुन जातात अन उरतो तो दगड.... त्या दगडावर जर एखादी माशी बसली तर माशिही हालणार नाही अन दगडालाही कळणार नाही तो जिवंत दगडी चेहरा म्हणजे गोखलेंचा चेहरा. मला एकदा त्यांच्या चेह-यावर माशी बसलेली पाहायची आहे.  असे काही ताठ चेहरे या इंडस्ट्रीत होते खरे पण ते दगडाच्या खालचे होते. विक्रम गोखलेचा चेहरा मात्र नुसता दगड नाही तर उच्च कोटीचा असा दगड आहे ज्यावर भावना कधी उमटतच नाहीत...
डोळे:
अभिनयातील दुसरी अत्यंत महत्वाची गोष्ट म्हणजे डोळे. प्रत्येक भाव हा डोळ्यात उमटत असतो. माणूस एकही शब्द न बोलता डोळ्यानी बरच काही बोलू शकतो अन पुढचा ते समजूही शकतो ईतकं ते प्रभावी संवादाचं माध्यम आहे. पण विक्रम गोखले मात्र ईथेही मार खातो. गोखलेच्या डोळ्यातून कायम एकच भाव वाहताना मी पाहिले आहे. सिंहाच्या डोळ्यात पाहताना जसे सूई हृदयात टोचते ती सुई गोखलेच्या डोळ्यात नेहमी दिसते. थोडक्यात धडकी भरविणारी ती करारी नजर आहे. खरं तर ही नजर मिळने वरदानच असते पण कलाकारानी ती नजर भुमिकेनुरुप बदलावी... तेंव्हा ते अभिनय. नाही बदलली तर त्याला अभिनय म्हणताच येणार नाही. गोखलेंच्या बाततीत हेच घडते. त्यांची ही करारी नजर अभिनयात मात्र वरदान न ठरता हसा ठरते. ते जेंव्हा एखादी भुमिका करताते तेंव्हा गोखलेच्या अभिनयातील नजर पात्राशी मेळ खात नाही. भावनेशी एकरुप होत व्यक्त होताना ही करारी नजर तशीच राहते अन अभिनयाचं पाणी होतं. 
आवाज व संवादफेक: 
आवाजाच्या बाबतीत मात्र गोखले उजवे आहेत. पण संवादफेकीत परत तोच ताठरपणा... आवज-डोळे-चेहरा या तिन्ही गोष्टी वेगवेगळ्या तीन दिशेनी सैरभैर धावत असतात. चेह-याचे भाव ताठर... मग पात्र काहिही असो, नजर करारी.... अगदी केविलवाणा प्रसंग असला तरी, अन संवाद भलताच... कोणाचा कोणाशी मेळ नसतो. थोडक्यात अभिनयातील तिन्ही प्रभावी माध्यमं चेह-याचे हावभाव-नजर-संवाद हे दिशाहिन धावताना पाहायचे असल्यास विक्रम गोखलेना पहा........ तरी ते अभिनयात कसे काय टिकून आहेत? हा अत्यंत महत्वाचा प्रश्न आहे. बहुतेक त्यांच्या त्या करारा नजरेनी लोकाना ईतर मापदंड लावून मुल्यमापना पर्यंत येऊच दिले नाही. त्या नजरेच्या प्रभावात सगळं दडून गेलं.

तरी त्याना राष्ट्रिय पुरस्कार मिळाला...कमाल आहे

शनिवार, २० एप्रिल, २०१३

ईथले बलात्कार हे कृष्णलिलांच्या आधुनिक आवृत्या आहेत!!!


Photo: इनसे लोग क्या प्रेरणा लेते होंगे और प्रेरित होकर कैसे कर्म करते होंगे ? सोचो तो जरा ।मागच्या वर्षी दिल्लीत रेप झाल्यावर कॅंडलकंपूनी मोठा दिखावा करताना मोर्चेच्या मोर्चे काढले अन स्त्री अत्याचाराच्या विरोधात कडक कायदा व्हावा म्हणून आरडाओरडा केला होता. त्या घटनेनी उभा भारत हादरून गेला होता. सरकारने थातूरमातूर करत एक अभया नावाचा कायदा पास करण्याचं सोग केलं अन एकून प्रकरणावर पडदा पडला. त्या नंतर परत रेप चालू झालेत ते झालेतच. कशाचा काही प्रभाव नाही अन कायद्याचा धाक नाही, का बरं? काय आहे असं या देशात जो ईथल्या तरुणाच्या मनात ईतक्या खोलवर जाऊन रुजला आहे की जो याना कायदा झुगारुन बलात्कार करायला भाग पाडतो? उत्तर सोपं आहे. थोडसं चिंतन केल्यास लक्षात येईल की ईथला धार्मिक संस्कार जो अगदी बालवयातच रुजविला जातो तो स्त्रीचा आदर नाही तर खोड्या काढायला शिकवतो. तीची अब्रू लुटायला शिकवतो. तीला विवश्त्र करुन नदीच्या काठावर विनविण्या करायला भाग पाड्णे शिकवतो. हे सगळे संस्कार रुजविण्यात ईथल्या स्त्रीयाच अग्रेसर आहेत. त्याना त्या लिला वाटतात. अन कधीतरी मग एखादी स्त्री उठते अन या लिला नाहित तर बलात्कार आहेत वगैरे ओरड्ते. अन पुरुषाना दोषी ठरविले जाते. पण खरा दोषी जो पुरुषाना स्त्रीचा अनादर करण्याचं बाळकडू देतो तो म्हणजे ईथला धार्मिक संस्कार व कृष्णलिला..... यावर कोणी बोलत नाही.  स्त्रीवरील अत्याचार थांबले पाहिजे म्हणून दर दोन दिवसानी कुठलीतरी संगठना गळा काढते खरं पण “ते अत्याचार थांबवायचे म्हणजे नेमकं काय करायचं?” हे मात्र कुणी सांगत नाहीत. त्याच बरोबर स्त्रीयांवर बलात्कार का होतात या कारणांचाही शोध घेताना आजवर मला कुणी दिसले नाही.

बलात्काराची कारणे हिंदू ग्रंथात आहेत.
जगभर ओरडा करताना हे लोकं आपल्या धर्मातच बलात्काराची कारणे लपलेली आहेत हे मात्र जाणिवपुर्वक लपवतात. हिंदू धर्मातील स्त्रीयांचा छळ करणारे सगळ्यात मोठे उदाहरण म्हणजे श्रीकृष्ण. श्रीकृष्णानी आंघोळ करणा-यां बायकांचे कपडे पळविले म्हणून सांगताना ते अश्लिल कृत्य होते हे कधीच सांगितले जात नाही तर ती लिला होती असे म्हणतात. मग होते एखाद्या मुलाला ती लिला करण्याची ईच्छा. दोषी कोण?   बायकाना नदीत गाठून आंघोळ करताना झाडामागून लपून पाहण्याचा प्रसंग व त्या नंतर त्या नग्न बायका आपले वस्त्र मिळविण्यासाठी केलेल्या विणवण्यांचं कौतूक केलं जातं. मग पाहतो कोणीतरी एखादीला नग्न करुन. नुसतं पाहून गप्प कसं बसणार... त्या वेळी जे नैसर्गिक असते ते करतो तो.... यात जरी तो दोषी असला तरी त्याला तसे बनविणारे आपण मुळीच दोषी नाही का? असले अनेक प्रताप रोज भागवतातून देशभर प्रवचनाच्या नावाखाली मुलांच्या मनात ठासविले जाते. 
आंघोळ करणा-या बायकाना चोरून पाहणे, त्या नंतर त्यांचे कपडे पळवून नेणे व त्या कपड्याच्या बदल्यात अश्लिल चाळे करणे हे सगळे प्रकारे कृष्णलिला नावाखाली ईथल्या पोरांच्या बालमनावर रुजविल्यावर बिचारी पोरं मोठे झाल्यावर त्यातले प्रयोग करणार नाही तर आजून काय करणार? मग ते ठरतात बलात्कारी... मग त्याना प्रश्न पडतो की हेच सगळं कृष्ण करतो तर त्या लिला... अन आपण केलं तर बलात्कार... कसं काय बुवा? खरच बलात्का-याचा दोष आहे का? आहेच... पण ईथल्या समाजाचा व संस्काराचाही आहे.

दांडिया व गरभारास 
याच कृष्णाच्या नावाने गरभा व दांडीयाचा खेळ अगदी पुरातनकाळापासून खेळला जातो. आज कालतर याला कार्पोरेटरुप प्राप्त झाले आहे. मुंबईत तर चक्क एन्ट्री फी वगैरे आकारुन हा खेळ आयोजित केला जातो. मग ईथेही कृष्णलिला चालू होतात. नवरात्रीच्या काळात या खेळाच्या मैदानात चक्क कोंडोम विकायला ठेवले असतात. अन त्याही पेक्षा कहर म्हणजे कोंडोम्सची विक्रमी विक्री होते. हा सगळा प्रकार काय तर म्हणे... संस्कृती...!!! दांडीया व गरभारास आपली संस्कृती अन कोंडोम??? तुम्हीच विचार करा.

कायद्याच्या कसोट्यात जरी दोषी असला तरी...
बलात्कार केलेल्या माणसाला फाशीचीच शिक्षा द्या म्हणणारा हा समाज हे कधीतरी तपासून पाहणार आहे का, की एखादा माणूस बलात्कार का करतो? त्याची जड्ण घड्ण ज्या संस्कारात होते तो संस्कारच बलात्काराचा पुरस्कार करणारा असल्यामूळे ही मुले मोठी होऊल बलात्कार करतात याचा कधी विचार होणार की नाही? नदित आंघोळ करणा-या बायकाना नागडं पाहण्याची व नग्न शरीर धरुन आपल्यापुढे येऊन कपड्यासाठी विणवणी करणारी प्रकरणं व त्या प्रसंगाचा फायदा उचलत बायकांशी चाळे करण्याची शिकवण अतिप्रंगाची पायभरणी बालमानातच करत असतात याचं भान कोण ठेवणार? नसाल ठेवणार तर मग नुसतं बलात्काराची कृती हे एकमेव मापदंड धरुन बलात्का-याला दोषी ठरविताना त्या कृत्याची बिजं ज्या प्रवचनातून कृष्णलीला रुपात रुजविली गेली अन घरातल्या आया बहिणीनी त्या लिलांचं कौतूक करत कृष्णाचे गोडवे गायले यातून एखाद्या मुलाच्या मनात असल्या लिला करायचा विचार आकार घेत गेला अन त्याचा परिपाक म्हणून त्याच्या हातून जर बलात्कार घडला तर तो बलात्कारी दोषी कसा काय ठरतो. त्याला लहानपणापासून स्त्रीला असं छळायचं व तिच्याशी चाळे करायचे याची शिकवण देणारा समाज दोषी नाही का? म्हणजे एखाद्यानी अशा धार्मिक प्रवचनातून आदर्श घेत स्त्रीची अब्रू लुटली तर ती वासना की धार्मिक कृती हे कसं ठरवणार? हा विषय अत्यंत गुंतागुंतीचा आहे. आपण जे धार्मिक संस्कार पोरांवर करतो त्यातून एक बलात्कारिही घडवतो हे संपुर्णपणे नाकारता येणार नाही. धर्माच्या नावाखाली रुजविल्या जाणारे संस्कार ज्यात खास करुन कृष्णलिलांचा उल्लेख करावा लागेल हे या देशातूल तरुणांवर बलात्काराचा संस्कार रुजवित आहेत. सर्वप्रथम या अशा कथांची प्रवचनातून हद्दपारी झाली पाहिजे. अन बायकांचा आदर करणा-या नव्या आदर्शांचा प्रसार झाला पाहिजे. म्हणजे त्यातून नवी पिढी स्त्रीचा आदर करायला शिकेल...

पण आजच्या घडीला आमच्याकडे तसा कार्यक्रम नाही व असेल तरी कृष्णलिलांच्या माध्यमातून हे बलात्काराचे  विष पेरणे  जोवर थांबत नाही तोवर बलात्कार होतच राहणार अन याला बलात्कारी दोषी नसून कृष्णलिला व ओघानेच हिंदू संस्कार जबाबदार आहे. हा संस्कार जोवर टाकून देत नाही तो वर बलात्का-या दोष देता येणार नाही.
एकिकडे धर्मग्रंथातून स्त्रीयांशी केलेल्या चाळ्याना कृष्णलिला म्हणायचे अन दुसरीकडे त्याच लिलाना बलात्कार म्हणायचे. हा दुटप्पीपणा थांबेल तेंव्हा बलात्कारही थांबेल.

आता कोणीतरी उठून विदेशातले उदाहरण देत असे म्हणेल की जिथे कृष्ण पोहचला नाही तिथे बलात्कार कसे काय होतात.  यावर आत्तात उत्तर देऊन ठेवतो. 
जिथे कृष्णलिला रुजविल्या जात नाही तिथे होणारे बलात्कार हे खरोखरच वासनेतून झालेले बलात्कार असून ईथेही वासनेतून बलात्कार होतात. पण ईथले अधिकांश बलात्कार मात्र कृष्णलिलांचा पगडा म्हणून झालेले आहेत. त्या कृष्णलिलेतून जन्मास येणा-या विकृत आवृत्या आहेत. कृष्णलिला थांबल्या की त्याच्या आवृत्याही थांबतील...!!!

म्हणून म्हणतो, भारतातले अधिकांश बलात्कार हे बलात्कार नसून कृष्णलिलांच्या आधूनिक आवृत्या आहेत!
-----------------------------------------------------
टिप:-  निनावी किंवा खोट्या नावाने लिहलेल्या प्रतिक्रीया छापल्या जाणार नाही याची दखल घ्यावी.

गुरुवार, १८ एप्रिल, २०१३

हरीणमा-या रामाचा निषेध!!!



संजय दत्तला शिक्षा झाली. आजून चार आठवड्याची जरी सवलत मिळाली आहे तरी आज न उद्या जेलात जायचे आहेच. कारावास हा अटळ आहे. उभ्या भारतानी दत्तच्या शिक्षेबद्दल समाधान व्यक्त केले अन न्यायव्यवस्थेची प्रशंसा करताना शुभेच्छांचा वर्षाव झाला. जोडीला काटजू व सिनेक्षेत्रातली कॅंडलधारी मंडळी हळहळी. संजय दत्तला माफी मिळावी म्हणून काही लोकानी नाना उद्योग चालविले अन शेवटी ते ही शांत झालेत. त्याच्या पाठोपाठ आजून एक बातमी झडकली...
हरणाच्या शिकार प्रकरणात सलमानला शिक्षा होणार...!!!
संजू बाबाच्या सोबतीला हा बाबाही जाणार म्हणून जल्लोश उडाला. जागो जागी चकाट्या पिटणे सुरु झाले. गुन्हा काय? तर हरणाची शिकार. आपल्या देशात हरणाची शिकार करायला कायद्याने बंदी आहे अन सलमानवर शिकारीचा अरोप आहे. सलमानला शिक्षा झालीच पाहिजे जर त्यानी हरणाची शिकार केली असेल. हरणाचा बळी घेणारा सलमान  एकटा नाही काही. त्याची या मातीला मोठी परंपरा आहे. आजच्या कायद्याच्या कसोट्या लावल्यास तो दोषी ठरतो हे खरे. त्याला शिक्षा व्हावी म्हणून उभा देश कायद्याकडे बोट दाखवतो आहे अन ते योग्यही आहे. अन संविधानाचा आदर करणारा असल्यामूळे मी सुद्धा सलमानला शिक्षा झाली पाहिजे याचा आग्रह धरतो. पण एक मात्र आपण विसरुन गेलो. सलमान सारखीच एक शिकार हजारो वर्षा आधी राम नावाच्या एका व्यक्तीने केली. तेंव्हा हा कायदा नव्हता... वा हे संविधान नव्हते. म्हणून रामाला ना शिक्षा झाली ना आरोप झाले.
पण...
पण नैतिकतेच्या कसोट्या लावल्यास राम सुद्धा सलमान एवढाच दोषी ठरतो. आजचा समाज हरणाच्या प्रती अत्यंत संवेदनशील झाला आहे. त्या न्यायाने रामाचा किमान हरिणमा-या म्हणून निषेध तरी व्हायला पाहिजे. पण आपण  नाही कारणार. का? रामाने मारलं तर क्षत्रीयधर्म अन सलमानने मारलं तर प्राणिहत्या... हे असले कसले आमचे निकष? तेंव्हा हा कायदा नव्हता वगैरे अगदी तांत्रीक मुद्दे पुढे केले तरी एक संवेदनशील समाज म्हणून एका हरिणमा-या रामाचा निषेध व्हायला हरकत नव्हती. पण आमची संवेदनशीलता ही व्यक्तीसापेक्ष आहे. रामाला तर ईथे चक्क देव बनवून टाकले. प्राण्यांची ह्त्त्या करण्याचा त्याला जन्मसिद्ध अधिकार होता असं पुराणांतून कथन केल्या गेलं. क्षत्रीयाला तो अधिकार बहाल केल्या गेला. त्याच बरोबर त्या घटनेचा कालावधी पाहता त्याचा संदर्भ देताना ती घटना फार जुनी झाली असं म्हणत सूट मागणारे प्रतिक्रिया आता येतीलच. मग त्यावर माझं असं उत्तर असं आहे की मग तोच कालमापनाचा न्याय लावत त्याचे आदर्शही फेकून द्या. तोच न्याय रावणालाही लावा अन रावणदहन थांबवा. पण नाही त्या टुकार आदर्शांचा मात्र प्रचार करणार. लोकांच्या माथी मारणार अन एक हरीणमा-याला देव बनवून बहुजनांची लुबाडणूक करणार. हे कधीतरी थांबणार की नाही? की असचं आपल्या सोयीचं ते उचलून धरणार? समाजाचं व ओघाने या देशाचा –हास करणार?
सलमानला शिक्षा झालीच पाहिजे म्हणताना आपण कायद्याचा आग्रह धरतो नि तो धरलाच पाहिजे. पण त्याच गुन्ह्या बद्दल  रामाला का बरं सूट द्यायची? कारण त्या प्राचिन घटनेला तांत्रीक पातळीवर घातल्यास हे सगळं गैरलागू पडतं हे त्यावरील उत्तर मलाही माहित आहे. पण मग नैतिक पातळीवर घाला ना... नैतिक पातळीवर नको का तपासायला? नैतिकतेला कुठे काळाचं बंधन आहे. कायदा बाजूल ठेवा. घटना प्राचिन आहे हे ही मान्यच. पण रामाचा आज उदो उदो करताना व उद्या जन्मोत्सवात उड्या मारताना रामाचे गुणगाण करणारा समाज नैतिक पातळीवर रामाचे दुर्गूण तपासणार का? अन नैतिक पातळीवर हरिणमारण्याच्या कृत्यामूळे राम आरोपी ठरतो त्याचा किमान आपण निषेध तरी करणार का? नसाल करणार तर मग सलमानच्या बाबतीतच तुमची नैतिकता का बरं एवढी उफाळून येते ते सांगाल का? तिकडे न्यायालयाचा निर्णय येण्या आधीच इकडे त्याला शिक्षा व्हायला हवी वगैरे मत नोंदविण्याचा आततायीपणा कशाला? तो अधिकार आपणास आहे का?
नैतिक पातळीवर रामाला सूट द्यायला निघाणा-याना मी रामाच्या क्रुरकृत्याचे आजून एक दोन उदाहरणे देतो. रामाने शंबूकाचे मुंड्के उडविले होते. काय करत होता हो शंबूक? बिचारा तपश्चर्या करत होता. त्याच बरोबर धोक्यानी वालीचा खूण केला. अन एवढेच नव्हे तर चक्क रावणालाही धोक्यानेच मारले. म्हणजे बघा. हरणाला मारलं ईथून सुरु होणारी रामकथा कशी एकेकाला धोक्याने मारत पुढे सरकते. शंबूकाला मारणारा राम माणूसमा-या नाही का? वालीला मारणारा राम भ्याड-राम नाही का? अन रावणाला मारणारा राम धोखेबाज राम नाही का? थोडक्यात राम नुसतं हरिणमा-याच नसून तो माणूसमा-याही आहे, तो भ्याडही आहे अन तो धोखेबाज नि कावेबाजही आहे. हे सगळं असताना प्रचार काय चालू आहे तर म्हणे... पुरुषोत्तम!!! वारे भगव्यानो...!
मी तर म्हणतो हरणाला मारण्यात बिचा-या सलमानचा काही दोष नाही. त्यानी एकतर रामायण ऐकलं असावं (हा माझा अंदाज आहे) अन रामाला आदर्श मानत(शिकारीपुर्ता) ही शिकार केली असावी किंवा मग त्या बायका ज्या सोबत होत्या त्यानी हे घडवून आणलं असावं.  या देशात मागच्या हजारो वर्षापासून रामाच्या हरिणमा-या कथांचा प्रवचनांतून प्रचंड मारा सुरु आहे. किंबहून पुरुषोत्तम नावाखाली रामाची हरिणमारी कृती ईथल्या लोकांवर बिंबविली जात आहे. मग एखादा सलमान सारखा उठतो अन मारतो हरणला. दोषी कोण? बिंबविणार प्रवचनकार नाही का? मुल्ला मौलवींच्या प्रवचनातून मुसलमानात कट्टरवाद रुजत गेला अगदी त्याच धर्तीवर ईथे हरिणमारी रुजत गेली नसेल कशावरुन? न्यायलयाचे कागद तपासल्यास असे दिसते की सलमानला हे करण्यास भाग पाडण्यात रामाला मानणा-यांचा हात आहे. सोनाली बेंद्रे व निलम वगैरे बायकानी सलमानला उकसवून दिलं असं न्यायालयीन कागदं म्हणतात.  या बायका हिंदू आहेत, म्हणजेच त्यांची  जड्णघडण होताना रामायणही बिंबविल्या गेलं.  ओघानेच हरिणहत्याही त्यांच्यावर बिंबविली गेली. त्यामुळेच या बायकानी सलमानला हरणाची शिकार करायला भाग पाडले(हे मी नाही न्यायालय म्हणते). थोडक्यात तेंव्हा सीतेनं अन आज सोनालीने... अन बळी कोण? तर सलमान. बिच्चारा सलमान!!!
कशाचा परिणाम आहे हा? रामायणाचा... आजून कशाचा असणार!
खरंतर सलमानला या हिंदू बायकानी फसवलं. त्या सोबत नसत्या तर सलमानी हरिण मारलच असतं असं म्हणता येणार नाही. हिंदू बायकाना हरणाची मोठी आवड. ही आजकालची खोड नाही या बायकांची. अगदी रामायण काळापासून याना हरणाची कातडी आवडते असे पुरावे खुद्द रामायणातच आहेत. त्याचाच परिणाम म्हणजे या सगळ्यानी मिळून स्वत:ची हौस भागवायला हरणाचा बळी घेतला व आता सलनाचा बळी जाण्याचे संकेत आहेत. तरी मात्र कोणी रामाला व सीतेला दोष देत नाहीत. युक्तीवाद काय तर म्हणे तितक्या जुन्या गोष्टीचा काय संबंध? अरे पण रामायणातून मोठं रंगवून रंगवून सांगितल्यावर त्याचा परिणाम होत नाही का? कसं काय म्हणता काय संबंध? संबंध आहेच आहे!
थोडक्यात उद्या रामनवमीच्या निमित्ताने उभा भारत एका हरिणमा-याचा जन्मदिन साजरा करणार आहे अन त्याच बरोबर त्याच्यापासून प्रभावीत होत हरणाला मारणा-या दुस-या एकाला(सलमानला) मात्र त्याच गुन्ह्यासाठी शिक्षा मिळावी असे नवसही केले जातील...
 आहे की नाही गंमत!!!
रावणाला (जो लंकावतार सुत्ताप्रमाणे बौद्ध आहे) दर वर्षी दहन केले जाते. ही प्रथा धरुन ठेवली व जनमानसानी जोपासावी म्हणून सतत प्रयत्न केले जात आहेत. रावण मरुन हजारो वर्ष झाले म्हणून विसरुन जायला हवं. पण नाही. रावण मरुन हजारो वर्षे उलटली तरी त्याचे दर वर्षी दहन सुरुच आहे. अन रामाचं हरिण-प्रकरण मात्र.... ते मात्र जुनं... वारे वा... हे कसं काय?  कायद्याच्या कसोटीत बसत नसले तरी नैतिक पातळीवर हरिणमा-या रामाचा निषेध झालाच पाहिजे. 
मी हरीणमा-या रामाचा निषेध करतो!!!
----
टिप:-  निनावी किंवा खोट्या नावाने लिहलेल्या प्रतिक्रीया छापल्या जाणार नाही याची दखल घ्यावी.