गुरुवार, ३० नोव्हेंबर, २०१७

कभी उज्वल, कभी निकम्मा.



Image result for ujjwal nikamसध्या उज्वल निकमवर कोपर्डी केसच्या निमित्याने शुभेच्छांचा वर्षाव सुरु आहे. त्यांनी केलेलं कामही तेवढच महत्वाचं आहे. एका मुलीवर बलात्कार करणा-या नराधमाना थेट फाशी पर्यंत पोहचविण्याची निकमांची कर्तबगारी स्तूतीस पात्र आहेच. त्याहून अधीक महत्वाची गोष्ट म्हणजे कोपर्डी केसमध्ये आरोपींच्या विरोधात एकही थेट पुरावा नव्हता. मग जेंव्हा थेट पुरावा नसतो तेंव्हा परिस्थीतीजन्य पुराव्यांच्या आधारे केस लढली जाते. अशी केस शक्यतो लढणारा हारतो व बचाव पक्ष जिंकत असतो. कारण अरोपीच्या विरोधात कोणताही थेट पुरावा नसल्यामुळे सगळी केस अंदाज व परिस्थीतीच्या जोरावर लढली जाते. यातले अनेक अंदाज मग चूक ठरतात किंवा काही अंदाज चूक ठरले नाही तरी त्याच्या भरवश्यावर मोठी शिक्षा देणे तसे धाडसी असते. मग एकूण परिस्थीतीच ठोस निर्णया पर्यंत जाण्यास कमवूवत असल्यामुळे यात अरोपीला ’बेनिफीट ऑफ डॉऊट’ चा फायदा मिळतो व आरोपी सुटतो. तर कोपर्डीच्या केसमध्ये अगदी हीच परिस्थीती होती. म्हणजे आरोपी सुटण्याची शक्यताच अधीक होती. ज्या तीन अरोपींवर आरोप होते त्यांच्या विरोधात एकही ठोस पुरावा नव्हता. म्हणजे अख्खी केस परिस्थीतीजन्य पुराव्यांवर लढली गेली. त्यामुळे शिक्षा होण्याची शक्यता तशी फारच कमी होती. पण उज्वल निकमनी परिस्थीतीजन्य पुराव्याच्या आधारे ती केस जिंकली व आरोपींना थेट फाशीची शिक्षा झाली. त्यामुळे निकमांचं कौतूकच.

खैरलांजी केस
याच्या अगदी उलट खैरलांजीची केस होती. जातीयवादी लोकांनी आई, मुलगी व दोन मुलांना अख्या गावाच्या पुढे मार मार मारलं. मग त्यांचे कपडे उतरवून नागडी वरात काढली. उभ्या गावानी हा तमाशा पाहिला. त्या नंतर दोन मुलांची हत्या करण्यात आली. मग तरुण मुलीवर बलात्कार करण्यात आला. आईवरही बलात्कार करण्यात आला. त्या नंगर त्यांचीही हत्या करण्यात आली. हे सगळं लपून छपून नाही तर उभ्या गावाच्या पुढे करण्यात आलं. म्हणजे आरोपींचा गुन्हा व घडलेला प्रकार पाहणारे लोकं याचा तळमेळ नीट बसविला असता तर सगळेच्या सगळे आरोपी फासावर चढायला पाहिजे होते. जातीयवादातून झालेल्या या हत्याकांडात दलीत हे पिढीत होते तर आरोपी उच्चवर्णीय. मग काय इथेही उज्वल निकम सरकारी वकील म्हणून केस लढले. इथे तर आरोपिंना फासावर चढविण्याची पुर्ण शक्यता होती. पण तसलं काही घडलं नाही.
निव्वड परिस्थीतीजन्य पुराव्यांच्या आधारे आरोपीला फाशी पर्यंत पोहचविण्याची कुवत बाळगणारा उज्वल निकम खैरलांजी केसमध्ये मात्र अशी किमया घडवित नाही. खैरलांची हत्याकांड सर्वार्थाने कोपर्डीपेक्षा अधीक क्रुर व अधीक हिणकस होता. रेअरेस्ट ऑफ रेअरच्या निकषावर १००% खरा ठरणारा हत्याकांड होता. म्हणजे या हत्याकांडातील आरोपीना हमखास फाशी व्हायला हवी होती. पण एकालाही फाशी होत नाही. वकील हाच, डावपेच हेच, बुद्धीमत्ता हीच...पण आरोपिंना मात्र फाशी होत नाही. हे कसं काय घडलं ते उज्वल निकमच जाणे. उलट तीन आरोपी बाईज्जत बरी होतात ही गोष्ट उज्वल निकमवर सवाल उठवायला भाग पाडते. त्या तीन आरोपींची नावे खालील प्रमाणे आहेत.

१) महीपाल धांडे
२)धरमपाल धांडे
३) पुरुषोत्तम तित्तीरमारे

तर उज्वल निकम सारखा वकील केस लढूनही वरील तीन आरोपी मुक्त होतात ही आमच्यासाठी खरच लज्जेची बाब आहे. त्यासाठीच म्हणतो की या ताकदीचा वकील आपल्या समाजाचा असला पाहिजे. कारण जे उज्वल निकम-बिकम प्रकार आहे ते कितीही कर्तबगार असले तरी आपल्या कामाचे नक्कीच नाहीत. यांचं काळ वेळ पाहून कर्तबगारी उभारी घेते. मराठा मोर्चे व पवार कुटुंबाच्या दडपणात उज्वल निकमांनी कोपर्डी केसमध्ये  मोठा चमत्कार घडविला. पण हाच चमत्कार खैरलांजी प्रकरणात घडलेला नाही. म्हणून म्हणतो... आपल्याला आपला माणूसच हवा जो जी-जान लावून केस लढू शकेल.
कोपर्डीत सगळेच्या सगळे आरोपींना फाशी पर्यंत पोहचविणारा पण खैरलांजीत मात्र फाशी तर सोडाचा खुनातील तीन आरोपींना मुक्त होतांना हताश होऊन पाहणारा उज्वल निकम हे दोन्ही निकम एकच उज्वल निकम असू शकत नाही. त्यामागे एक विशेष उज्वल निकम असतो. त्याला कसं डिफाईन करायच ते माहीत नाही पण सध्या तरी एवढ म्हणता येईल “कभी उज्वल, कभी निकम्मा” बास!

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा